|
|
 |
 |
|
|
३ आरण्यकपर्व.jpg)
॥ श्रीः ॥
3.192. अध्यायः 192
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
हरिणा मार्कण्डेयंप्रित स्वमाहात्म्यकथनपूर्वकमन्तर्धानम् ॥ 1 ॥ मार्कण्डेयेन युधिष्ठिरादीन्प्रति कृष्णस्य सर्वोत्तमत्वप्रतिपादनेन तंप्रति शरणागमनचोदना ॥ 2 ॥ कृष्णेन तेषां समाश्वासनम् ॥ 3 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text
देव उवाच। 3-192-0x(2392)(23416)
कामं देवाऽपि मां विप्र न हि जानन्ति तत्त्वतः।
त्वत्प्रीत्या तु प्रवक्ष्यामि यथेदं विमृजाम्यहम् ॥ 3-192-1(23417)
पितृभक्तोसि विप्रर्षे मां चैव शरणं गतः।
ततो दृष्टोस्मि ते साक्षाद्ब्रह्यचर्यं च ते महत् ॥ 3-192-2(23418)
आपो नारा इति प्रोक्तास्तासां नाम कृतं मया।
तेन नारायणप्युक्तो मम तत्त्वयनं सदा ॥ 3-192-3(23419)
अहंनारायणो नाम प्रभवः शाश्वतोऽव्ययः।
विधाता सर्वभूतानां संहर्ता च द्विजोत्तम् ॥ 3-192-4(23420)
अहं विष्णुरहं ब्रह्मा शक्रश्चाहं सुराधिपः।
अहं वैश्रवणो राजा यमः प्रेताधिपस्तथा ॥ 3-192-5(23421)
अहं शिवश्च सोमश्च कश्यपोऽथ प्रजापतिः।
अहं धाता विधाता च यज्ञश्चाहं द्विजोत्तम ॥ 3-192-6(23422)
अग्निरास्यं क्षिति पादौ चन्द्रादित्यौ च लोचने।
द्यौर्मूर्धा मे दिशः श्रोत्रे तथाऽऽपः स्वेदसंभवाः।
सकलं च नभः कायो वायुर्मनसि मे स्थितः ॥ 3-192-7(23423)
मया क्रतुशतैरिष्टं बहुभिस्त्वाप्तदक्षिणैः।
यजन्ते वेदविदुषो मां देवसदने स्थितम् ॥ 3-192-8(23424)
पृथिव्यां क्षत्रियेन्द्राश् पार्तिवाः स्वर्गकाङ्क्षिणः।
यजन्ते मां तथा वैश्याः स्वर्गलोकजिगीषया ॥ 3-192-9(23425)
चतुःसमुद्रपर्यन्तां मेरुमन्दरभूषणाम्।
शेषो भूत्वाऽहमेवैतां धारयामि वसुंधराम् ॥ 3-192-10(23426)
वाराहं रूपमास्थाय मयेयं जगती पुरा।
मज्जमाना जले विप्र वीर्येणासीत्समुद्धृता ॥ 3-192-11(23427)
अग्निश्च बडबावक्रे भूत्वाऽहं द्विजसत्तम।
पिबाम्यापः सदा विद्वंस्ताश्चैव विसृजाम्यहम् ॥ 3-192-12(23428)
ब्रह्म वक्रं भुजौ क्षत्रमूरू मे संस्थिता विशः।
पादौ शूद्रा भवन्तीमे विक्रमेण क्रमेण च ॥ 3-192-13(23429)
ऋग्वेदः सामवेदश्च यजुर्वेदोऽप्यथर्वणः।
मत्तः प्रादुर्भवन्त्येते मामेव प्रविशन्ति च ॥ 3-192-14(23430)
यतयः शान्तिपरमा यतात्मानो मुमुक्षवः।
कामक्रोधद्वेषमुक्ता निःसंज्ञा वीतकल्मषाः ॥ 3-192-15(23431)
सत्वस्था निरहंकारा नित्यमध्यात्मकोविदाः।
मामेव सततं विप्राश्चिन्तयन्त उपासते ॥ 3-192-16(23432)
अहं संवर्तको वह्निरहं संवर्तको यमः।
अहं संवर्तकः सूर्यस्त्वहं संवर्तकोऽनिलः ॥ 3-192-17(23433)
तारारूपाणि दृश्यन्ते यान्येतानि नभस्तले।
मम रूपाण्यथैतानि विद्धि त्वं द्विजसत्तम ॥ 3-192-18(23434)
रत्नाकराः समुद्राश्च सर्व एव चतुर्दिशः।
वसनं शयनं चैव विलयं चैव विद्धि मे ॥ 3-192-19(23435)
मयैव सुविभक्तास्ते देवकार्यार्थसिद्धये।
कामं क्रोधं च हर्षं च भयं मोहं तथैव च।
ममैव विद्धि रोमाणि सर्वाण्येतानि सत्तम ॥ 3-192-20(23436)
प्राप्नुवन्ति नरा विप्र यत्कृत्वा कर्म शोभनम्।
सत्यं दानं तपश्चोग्रमहिंसा चैव जन्तुषु ॥ 3-192-21(23437)
मद्विधानेन विहिता मम देहविहारिणः।
मयाऽभिभूतविज्ञाना विचेष्टन्ते न कामतः ॥ 3-192-22(23438)
सम्यग्वेदमधीयाना यजन्ते विविधैर्मखैः।
शान्तात्मानो जितक्रोधाः प्राप्नुवन्ति द्विजातयः ॥ 3-192-23(23439)
---न शक्यो यो विद्वन्नरैर्दुष्कृतकर्मभिः।
---भाभिभूतैः कृपणैरनार्यैरकृतात्मभिः ॥ 3-192-24(23440)
तस्मान्महाफलंविद्धि पदं सुकृतकर्मणः।
सुदुष्प्रापं विमूढानां मार्गं योगैर्निषेवितम् ॥ 3-192-25(23441)
यदा यदा च धर्मस्य ग्लानिर्भवति सत्तम।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदाऽऽत्मानं सृजाम्यहम् ॥ 3-192-26(23442)
दैत्या हिंसानुरक्ताश्च अवध्याः सुरसत्तमैः।
राक्षसाश्चापि लोकेऽस्मिन्यदोत्पत्स्यन्ति दारुणाः ॥ 3-192-27(23443)
तदाऽहंसंप्रसूयामि गृहेषु शुभकर्मणाम्।
प्रविष्टो मानुषं देहं सर्वं प्रशमयाम्यहम् ॥ 3-192-28(23444)
सृष्ट्वा देवमनुष्यांस्तु गन्धर्वोरगराक्षसान्।
स्थावराणि च भूतानि संहराम्यात्ममायया ॥ 3-192-29(23445)
कर्मकाले पुनर्देहमनुचिन्त्य सृजाम्यहम्।
आविश्य मानषं देहं मर्यादाबन्धकारणात् ॥ 3-192-30(23446)
श्वेतः कृतयुगे वर्णः पीतस्त्रेतायुगे मम।
श्यामो द्वापरमासाद्य कृष्णः कलियुगे तथा ॥ 3-192-31(23447)
त्रयो भागा ह्यधर्मस् तस्मिन्काले भवनति च।
`यदा भवति मे वर्णः कृष्णो वै द्विजसत्तम्' ॥ 3-192-32(23448)
अन्तकाले च संप्राप्ते कालो भूत्वाऽतिदारुणः।
त्रैलोक्यं नाशयाम्येकः कृत्स्नं स्थावरजङ्गमम् ॥ 3-192-33(23449)
अहं त्रिवर्त्मा विश्वात्मा सर्वलोकसुखावहः।
अजितः सर्वगोऽनन्तो हृषीकेश उरुक्रमः।
कालचक्रं नयाम्येको ब्रह्मन्नहमरूपकम् ॥ 3-192-34(23450)
शमनं सर्वभूतानां सर्वकालकृतोद्यमम्।
एवं प्रणिहितः सम्यङ्मायया मुनिसत्तम।
सर्वभूतेषु विप्रेन्द्र न च मां वेत्ति कश्चन ॥ 3-192-35(23451)
सर्वलोके च मां भक्ताः पूजयन्ति च सर्वशः ॥ 3-192-36(23452)
यच्च किंचित्त्वया प्राप्तं मयि क्लेशात्मकं द्विज।
सुखोदयाय तत्सर्वं श्रेयसे च तवानघ ॥ 3-192-37(23453)
यच्च किंचित्त्वया लोके दृष्टं स्थावरजङ्गमम्।
विहित सर्वथैवासौ ममात्मा भूतभावनः ॥ 3-192-38(23454)
अर्धं मम शरीरस्य सर्वलोकपितामहः।
अहं नारायणो नाम शङ्खचक्रगदाधरः ॥ 3-192-39(23455)
यावद्युगानां विप्रर्षे सहस्रपरिवर्तनम्।
तावत्स्वपिमि विश्वात्मा सर्वलोकपितामहः ॥ 3-192-40(23456)
एवं सर्वमहं कालमिहासे मुनिसत्तम।
अशिशुः शिशुरूपेण यावद्ब्रह्मा न बुध्यते ॥ 3-192-41(23457)
मया च दत्तो विप्राग्र्य वरस्ते ब्रह्मरूपिणा।
असकृत्परितष्टेन विप्रर्षिगणपूजित ॥ 3-192-42(23458)
सर्वमेकार्णवं दृष्ट्वा नष्टं स्थावरजङ्गमम्।
विक्लबोसि मया ज्ञातस्ततस्ते दर्शितं जगत् ॥ 3-192-43(23459)
अभ्यन्तरं शरीरस्य प्रविष्टोसि यदा मम।
दृष्ट्वा लोकं समस्तं च विस्मितो नावबुध्यसे ॥ 3-192-44(23460)
ततोसि वक्राद्विप्रर्षे द्रुतं निःसारितो मया।
आख्यातस्ते मया चात्मा दुर्ज्ञे योपि सुरासुरैः ॥ 3-192-45(23461)
यावत्स भगवान्ब्रह्मा न बुध्येत महातपाः।
तावत्त्वमिह विप्रर्षे विस्रब्धश्चर वै सुखम् ॥ 3-192-46(23462)
ततो विबुद्धे तस्मिंस्तु सर्वलोकपितामहे।
एकीभूतः प्रवेक्ष्यामि शरीराणि द्विजोत्तम ॥ 3-192-47(23463)
आकाशं पृथिवीं ज्योतिर्वायुं सलिलमेव च।
लोके यच्च भवेच्छेषमिह स्थावरजङ्गमम् ॥ 3-192-48(23464)
मार्कण्डेय उवाच। 3-192-49x(2393)
इत्युक्त्वान्तर्हितस्तात स देवः परमाद्भुतः।
प्रजाश्चेमाः प्रपश्यामि विचित्रा विविधाः कृताः ॥ 3-192-49(23465)
एवं दृष्टं मया राजंस्तस्मिन्प्राप्ते युगक्षये।
आश्चर्यं भरतश्रेष्ठ सर्वधर्मभृतांवरः ॥ 3-192-50(23466)
यः स देवो मया दृष्टः पुरा पद्मायतेक्षणः।
स एष पुरुषव्याघ्र संबन्धी ते जनार्दनः ॥ 3-192-51(23467)
अस्यैव वरदानाद्धि स्मृतिर्न प्रजहाति माम्।
दीर्गमायुश्च कौन्तेय स्वच्छन्दमरणं मम ॥ 3-192-52(23468)
स एष कृष्णो वार्ष्णेय पुराणपुरुषो विभुः।
आस्ते हरिरचिन्त्यात्मा क्रीडन्निव महाभुजः ॥ 3-192-53(23469)
एष धाता विधाता च संहर्ता चैव शाश्वतः।
श्रीवत्सवक्षा गोविन्दः प्रजापतिपतिः प्रभुः ॥ 3-192-54(23470)
दृष्ट्वेमं वृष्णिप्रवरं स्मृतिर्मामियमागता।
आदिदेवमयं जिष्णुं पुरुषं पीतवाससम् ॥ 3-192-55(23471)
सर्वेषामेव भूतानां पिता माता च माधवः।
गच्छध्वमेनं शरणं शरण्यं कौरवर्षभाः ॥ 3-192-56(23472)
वैशम्पायन उवाच। 3-192-57x(2394)
एवमुक्तास्च ते पार्ता यमौ च पुरुषर्षभौ।
द्रौपद्या सहिताः सर्वे नमश्चक्रुर्जनार्दनम् ॥ 3-192-57(23473)
स चैतान्पुरुषव्याघ्र साम्ना परमवल्गुना।
सान्त्वयामास मानार्हो मन्यमानो यथाविधि ॥ 3-192-58(23474)
इति श्रीमन्महाभारते अरण्यपर्वणि मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि द्विनवत्यधिकशततमोऽध्यायः ॥ 192 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-192-2 ते त्वया ॥ 3-192-31 रक्तो द्वापरमासाद्य इति. झ. पाठः ॥ 3-192-47 एकीभूतो हि स्रक्ष्यामि इति झ. पाठः ॥

|
 100000 shlokas.jpg)
|
|
"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India. |
| |
| |
|
|
| |
|
|
| |
|
|